ပင္လံုျပန္ကမန္လူငယ္ႏွစ္ဦးသတင္း

ရခိုင္ရာဇဝင္စာအုပ္ ေဒါင္းရန္

ဦးေအာင္သာဦး (BA) ေရသားေသာ
ရခိုင္ရာဇဝင္စာအုပ္ကို ေအာက္ပါလင့္ခ္
တြင္ Download ရယူနိုင္ပါသည္။

Download Here

Source : Internet

ပင္လံုေရာက္ ကမန္လူငယ္ႏွစ္ဦး၏ပံုရိပ္

Source : Facebook

ပင္လံုျပန္ ကမန္လူငယ္ႏွစ္ဦး သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ

လုပ္အားေပးကမန္လူငယ္မ်ား

ကမန္တိုင္းရင္းသားလူငယ္ဆုေပးပြဲမွာ
လုပ္အားေပးခဲ့တဲ့ကမန္လူငယ္ေတြပါ

ေျမာက္ဦးျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးလွေစာ အင္တာဗ်ဴး

ေျမာက္ဦးျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္
ဦးဦးလွေစာ အင္တာဗ်ဴးမွ

လူငယ္ပင္လံုညီလာခံျပန္ ကမန္လူငယ္ႏွစ္ဦး

ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ား
ညီလာခံတက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ကမန္လူငယ္ႏွစ္
ဦးမွ အေတြ႕အႀကံဳကိုျပန္လည္ရွင္းလင္းတင္ျပ
သည့္ အခမ္းအနားကို ကမန္တိုင္းရင္းသားလူငယ္
မ်ားအစည္းအရံုးမွလူငယ္မ်ားလည္း ပါဝင္တက္
ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ႀကပါတယ္ (4.8.2016)

ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုသမိုင္း

ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုသမိုင္း
ေမာင္ဆႏၵ (လယ္ေဝး)

နိုင္ငံဂုဏ္ရည္စာေပတိုက္က
၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ
ထုတ္ေဝခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္

ေအာက္ပါလင္ခ့္မွာ
 ေဒါင္းနိုင္ပါတယ္

Download Here

ရခိုင္ျပည္နယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား
(ဦးလွထြန္းျဖဴ) PDF

ကမန္တိုင္းရင္းသားအပါအဝင္ ရခိုင္ျပည္နယ္
ရွိတိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအေႀကာင္းကို
သတင္းစာဆရာႀကီး နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီဝင္
ေဟာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားဦးလွထြန္းျဖဴမွ
ေရးသားထားေသာစာအုပ္ျဖစ္ပါသည္
၁၉၈၁ ခုႏွစ္ကထုတ္ေဝခဲ့ေသာစာအုပ္ျဖစ္ပီး
ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအေႀကာင္းကိုကြက္ကြက္ကြင္း
ကြင္းေဖာ္ျပထားေသာ စာအုပ္ေကာင္းတစ္အုပ္
လည္းျဖစ္သျဖင့္ စိတ္ပါဝင္စားသူမ်ား
ရခိုင္ေဒသအေႀကာင္းေလ့လာေနသူမ်ား
အတြက္ က်ြန္ေတာ္တို ့ ကမန္တိုင္းရင္းသား
လူငယ္မ်ားအစည္းအရံုးမွတင္ျပေပးလိုက္ပါတယ္

ေအာက္ပါလင့္ခ္တြင္ေဒါင္းပါရန္

Download Here

စစ္ေတြျမိဳ႕ သဂၤနက္ေက်းရြာ(ကမန္ရြာ)မွရိုးရာရထားဆြဲ-ၿပိဳင္ပြဲဝင္ပံုရိပ္မ်ား

ကမန္ဟူေသာေ၀ါဟာရရွင္းတမ္း

ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္တိုင္းရင္းသားခုႏွစ္မ်ိဳးရွိရာကမန္တိုင္းရင္းသား
သည္တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ျဖစ္ေပသည္။ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႕
သည္ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ျဖစ္သည္သာမကာတိိုင္းရင္းသား
၁၃၅မ်ိဳး၀င္လည္းျဖစ္သျဖင့္အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ားကမန္အမ်ိဳး
သားတို႕ႏွင့္ပတ္သက္၍ပိုမိုသိရွိေစရန္ရည္ရြယ္၍ဤပိုစ္ကိုေရး
သားရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ပထမဦးစြာအေနျဖင့္ကမန္ဟူေသာေ၀ါဟာရအနက္ကိုျမန္မာ
စာအထူးျပဳစတုတၱႏွစ္သင္ရို္းပါအဒူမင္းညိုေရး'ရခိုင္မင္းသမီး
ဧခ်င္း'တြင္ဖြင့္ဆိုထားသည္ကိုတင္ျပပါမည္။

ကမန္=ေလးျမားအတက္တြင္ကြ်မ္းက်င္ေသာေလးသည္ေတာ္
ကိုေခၚသည္။ရခိုင္တပ္မေတာ္တြင္ေလးသည္ေတာ္တပ္ပါရွိ
ရာအမႈထမ္းသူမ်ားကို ကမန္ ဟုေခၚသည္။

သမုိင္းဆရာ GE Harvey ၏ History of Burma ပါကမန္၏
အနက္ဖြင့္ကိုလည္းတင္ျပပါမည္။

Kaman ( Persian kaman=a bow )

အထက္ပါႏွစ္ခ်က္ကိုေထာက္ဆ၍ကမန္ဆိုသည္မွာပါးရွား
ဘာသာမွဆင္းသက္လာေသာစကားလံုးဟုအၾကမ္းဖ်င္း
မွတ္ယူရပါသည္။ထို႕အျပင္ကမန္ဆိုသူမွာလူမ်ိဳးဘာသာ
စသည္ကိုကိုအစြဲမျပဳပဲကမန္ေလးတပ္တြင္တာ၀န္
ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္မ်ားကိုေခၚသည္ဟုလညး္မွတ္သား
ရပါသည္။ဤသို႕ျဖစ္လွ်င္ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု
မည္သို႕ျဖစ္ပံုလာသည္၊တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု
အမည္နာမည္သည္မည္သည့္အတြက္တိုင္းတစ္ပါး
ပါရွားတို႕၏စကားျဖစ္ေနသည္ကိုဆက္လက္
တင္ျပပါမည္။

ကမန္ေလးသည္ေတာ္တပ္မွသည္ကမန္လူမ်ိဳးအျဖစ္သို႕ေရာက္
ရွိလာပံုကိုအၾကမး္ဖ်င္းတင္ျပရလွ်င္မင္းဘာၾကီးလက္ထက္
တြင္ပါရွားနိုင္ငံမွာသံအမတ္ၾကီးကာဒီဦးေဆာင္ေသာသံ
အမတ္ၾကီးသံုးပါးေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ထိုသံအမတ္ၾကီး
တို႕သည္ရခိုင္ဘုရင္အားလက္ေဆာင္ဆက္သ၍
အစၥလာမ္ဘာသာနာျပဳျခင္းလုပ္ငန္းကို
တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ထုိ႕အတြက္
လည္းတခ်ိဳ႕ရခိုင္တို႕အစၥလာမ္သာသနာသို႕
ကူးေျပာင္းသက္၀င္သြားၾကေၾကာင္းကိုဦးေအာင္သာဦး
ေရး ရခိုင္မဟာရဇ၀င္ၾကီးႏွင့္ဆရာေတာ္
ဦးဥာဏေရးဓည၀တီရာဇ၀င္သစ္တို႕တြင္တင္ျပထားသည္။
ေနာက္ပိုင္းတြင္ရွင္ျမ၀ါတင္သြင္းေတာေရႊမ်ဥ္းဓမၼသက္
ေၾကာင့္သာသာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားရပ္ဆိုင္းသြားခဲ့
ေၾကာင္းကိုလည္းေတြ႕ရသည္။ရွာရွဴဂ်ာမင္းသားအ
ေရးအခင္းေနာက္ပို္င္းတြင္ကမန္ေလးသည္ေတာ္
တို႕ပါ၀င္ေသာကိုယ္ရံေတာ္တပ္သည္
ရခိုင္ထီးနန္းကိုခ်ဳပ္ကိုင္ပီးနန္းတင္နန္းခ်ျခင္းမ်ားကိုပင္ၾကိဳး
ကိုင္ခ်ယ္လွယ္ခဲ့ၾကသျဖင့္တိုင္းျပည္မျငိမ္မသက္ျဖစ္လာသည္။
စႏၵ၀ိဇယရာဇမင္းတက္သည္မွစ၍ကမန္ေလးသည္ေတာ္
ကို႕ကုိႏွိပ္ကြပ္သည္။ကိုယ္ရံေတာ္တပ္ကိုလည္းဖ်က္
သိမ္းသည္။ဘာသာတူရာအလို္က္ျမိဳ႕ရြာမ်ားတည္
ေထာင္ေပးသည္။ထို႕အတြက္ကမန္ေလးသည္ေတာ္
မွအစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ားစု
မိကာအေနၾကာလာေသာအခါကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု
အျဖစ္သို႕ေရာက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ကမန္တို႕သည္
ဘာသာေရးအရအစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ၾကသလို
မူလမ်ိဳးရိုးျဖစ္ေသာရခိုင္တို႕၏စကားဓေလ့ထံုးတမ္း
အစဥ္အလာတို႕ကိုယေန႕တိုင္က်င့္သံုးလ်က္ရွိေၾကာင္း
ေတြ႕ရသည္။

ေနာက္တစ္ဖန္ကမန္ဟူေသာေ၀ါဟာရသည္အဘယ္ေၾကာင့္
ပါရွားဘာသာစကားကဆင္းသက္လာသည္ကိုတင္ျပပါမည္။
တခ်ိဳ႕ကကမန္ဟူသည္ဘဂၤါလီဘာသာစကားကဆင္းသက္
လာသည္ဟင္ဒီဘာသာစကားမွဆင္းသက္လာသည္ဟုေလ့
လာမႈအားနည္းစြာတင္ျပၾကသည္ကိုေတြ႕ရသည္။အမွန္မွာ
ကမန္ဆိုသည္မွာပါရွားမွဆင္းသက္လာေသာစကားစစ္စစ္
သာျဖစ္သည္။ဘာသာကူးေျပာင္းသက္၀င္ျခင္းေၾကာင့္ပါရွား
တို႕၏စကားကုိယူသံုးထားျခင္းမ်ိဳးလည္းမဟုတ္ေခ်။ကမန္
ေလးသည္ေတာ္တပ္ဆိုသည္မွာမင္းဘာၾကီး(၁၅၃၁-၅၃)
လက္ထက္ပါရွန္သာသနာျပဳတို႕မေရာက္ခင္အလွ်င္ငႏွလံုး
မင္း(၁၂၃၄-၃၇)လက္ထက္ကတည္းကကမန္ေလးသည္
ေတာ္တပ္အျဖစ္ရွိႏွင့္ေနပီးျဖစ္
ေၾကာင္းကိုရခိုင္ရာဇ၀င္က်မ္းအသြယ္သြယ္တြင္ေတြ႕နိုင္သည္။
ကမန္ဟူေသာေ၀ါဟာရသည္သာပါရွန္စကားမွဆင္းသက္ကာ
ရခိုင္စကားအျဖစ္စိမ့္၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီးမဂိုအင္ပါယာႏွင့္လည္း
ေကာင္းနိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္းကူးလူးဆက္
ဆံခဲ့ရာမွာ၁၅ရာစုႏွင့္၁၆ရာစုအစပိုင္းမွစ၍ဗုဒၵဘာသာ၀င္ရခိုင္
ဘုရင္မင္းတို႕သည္ပါရွားဘုရင္တို႕ခံယူသည္အစၥလာမ္ဘြဲ႕မ်ား
ကိုခံယူခဲ့ၾကသည္။ထို႕အျပင္ဒဂၤါးမ်ားတြင္လည္းရိုက္ႏွိပ္ေဖာ္ျပခဲ့
သည္ဟုလည္းတခ်ိဳ႕ကဆိုၾကသည္။ဥပမာအားျဖင့္ဆိုရေသာ္ 

မင္းခရီ(၁၄၃၄-၅၉)သည္အလီခန္
ဘေစာျဖဴ(၁၄၅၉-၈၂)သည္ကလီမာရွား
မင္းေဒၚရွာ(၁၄၈၂-၉၂)သည္ေမနုရွား
ဘေစာမင္းညိဳ(၁၄၉၂-၉၄)သည္မိုဟာမက္ရွား
မင္းရန္ေအာင္(၁၄၉၄)သည္နရီရွား
စလကၤသူ(၁၄၉၄-၁၅၀၁)သည္ရွိတ္(က္)ဒဗဒူလာရွား

ရခိုင္ဘုရင္မ်ားပင္လွ်င္ပါရွားနာမည္မ်ားခံယူခံလွ်င္ရခုိင္ေ၀ါဟာ
ရမ်ားထဲသို႕ပါရွားစကားလံုးမ်ားစိမ့္၀င္ခဲ့သည္မွာမယံုနိုင္စရာ
မရွိပါေခ်။ 

 

ရွာရွဴဂ်ာအေရးအခင္းေႏွာင္းပိုင္းကမန္ရာဇ၀င္

ရွာရွဴဂ်ာမင္းသားသည္၁၆၆၀တြင္နန္းလုရာရံႈးနိမ့္သျဖင့္ရခိုင္
ဘုရင္ထံသို႕ခို၀င္လာသည္။၁၆၆၁တြင္ေတာ္လွန္ပုန္ကန္
သည္။တခ်ို႕ရာဇ၀င္မ်ားကလည္း၁၆၆၃တြင္ရွာရွဴဂ်ာေနာက္
လိုက္မ်ားကနန္းေတာ္ကိုမီးရိႈ႕ရန္အထိၾကံစည္ပုန္ကုန္ၾက
သည္ဟုလည္းဆိုသည္။အခ်ဳပ္ဆိုလွ်င္
ရွာရွဴဂ်ာမင္းသားပုန္ကုန္မႈအေရးနိမ့္ခဲ့သည္။ရွာရွဴဂ်ာအပါအ၀င္
ေနာက္လိုက္အမ်ားအျပားအသက္ခံရသည္။ရွာရွဴဂ်ာသည္
ပုန္ကန္ရာတြင္ရခိုင္ျပည္ရွိမဟာမဒင္ဘာသာ၀င္မ်ားကို
စည္းရံုးခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။ထိုအခ်င္းအရာကိုတခ်ိဳ႕ရာဇ၀င္
ဆရာမ်ားကရွာရွဴဂ်ာပုန္ကန္ရာတြင္ကမန္ေလးသည္ေတာ္
မ်ားသာပါ၀င္သေယာင္ေရးသားၾကသည္ကိုေတြ႕ရတယ္။

ရခိုင္ဘုရင္မွပုန္ကန္မႈကိုႏွိမ္ႏွင္းပီးသည့္ေနာက္ရွာရွဴဂ်ာ
ေနာက္လိုက္အၾကြင္းအက်န္မ်ားကိုကမံေလျမွားစူးကိုကိုင္
ေစျပီးသစၥာေတာ္တိုက္ကာဘုရင့္ေလးသည္ေတာ္တပ္တြင္
အမႈေတာ္ထမ္းေစသည္။

ဤသည္ကိုေထာက္ရႈ၍ကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ားသည္ရွာရွဴဂ်ာ
အေရးေတာ္ပံုတြင္ရန္သူဖက္မွပါ၀င္ကူညီျခင္းမျပဳခဲ့သည္ကို
ေတြ႕နိုင္သည္။အကယ္၍သာပါ၀င္ျခင္းျပဳခဲ့ပါကရခိုင္ဘုရင္မွ
ရွာရွဴဂ်ာေနာက္လိုက္မ်ားကိုကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ားႏွင့္ေပါင္း
စည္းေပးျခင္းျပဳခဲ့မည္မဟုတ္ေပ။ကမန္ေလးသည္ေတာ္တို႕၏
ေသစၥာကုိယံုၾကည့္၍သာကမန္တပ္ႏွင့္ပူးတြဲေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပမည္။

ေနာက္တစ္ပိုင္းကိုဆက္ေျပာပါမည္။
ထို႕သို႕ရွာရွဴဂ်ာေနာက္လိုက္မ်ားကိုရခိုင္တပ္အတြင္းသို႕ေပါင္း
စည္းေစျပီးေနာက္ကိုယ္ရံေတာ္တပ္မ်ားအလြန္တန္ခိုးထြားလာ
ခဲ့သည္။အမွတ္စဥ္၂၆၀ရဓမၼရာဇာမင္းမွစ၍အမွတ္စဥ္၃၄
စႏၵသုရိယရာဇာမင္းတိုင္ေအာင္ကိုးဆက္ေသာမင္းတို႕
သည္အာဏာဆက္မတည္ၾကေပ။နန္းတြင္ကိုယ္ရံေတာ္
ေလးေသာင္း(တခ်ဳိ႕ကလည္းေလးေသာင္းႏွစ္
ေထာင္ဟုဆို)တို႕သည္နန္းေတာ္ကိုၾကီးစုိးကာနန္းတင္
နန္းခ်ကိစၥရပ္မ်ားကုိပင္ၾကိဳးကိုင္သည္အထိအင္အား
ၾကီးမားခဲ့သည္။ထိုကိုယ္ရံေတာ္မ်ားထဲတြင္ရွာရွဴဂ်ာ
ေနာက္လိုက္မ်ားအမ်ားအျပားပါ၀င္သည္။
ကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ားလည္းပါ၀င္ခဲ့သည္။ရခိုင္
တပ္သားမ်ားလည္းပါ၀င္ခဲ့ေပမည္။(တခ်ိဳ႕ရာဇ၀င္ဆရာ
မ်ားကကမန္ေလးသည္ေတာ္တို႕သာပါ၀င္သေယာင္ေရး
သားၾကသည္။ကိုယ္ရံေတာ္တပ္ဟူသည္ကားေလးသည္
ေတာ္တပ္တစ္ခုသည္းသာပါ၀င္သည္ဟု
မဆိုနိုင္ေပ)အဆိုးဆံုးလုပ္ရပ္မွာဘုရင္ကိုနန္းရင္ျပင္တြင္
ကြက္မ်က္ျခင္း၊နန္းေတာ္ကိုမီးတင္ရိႈ႕ျခင္းစသည္တို႕
ကိုျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

စႏၵိ၀ိဇယမင္းဟုဘြဲ႕ခံယူကာ၁၇၁၀တြင္နန္းေတာ္ကို
သိမ္းပိုက္ကာနန္းတက္ေသာမင္းတစ္ပါေပၚေပါက္
လာသည္။ထိုမင္းသည္ဆိုးသြမ္းေနေသာကိုယ္ရံေတာ္
တို႕ကိုႏွိမ္ႏွင္းသည္။ကိုယ္ရံေတာ္တပ္ကိုဖ်က္
သိမ္းပီးအင္အာ၃၀၀၀အထိေလွ်ာ့ခ်လိုက္သည္
။ျပည္သူတို႕ကိုဇာတ္ဘာသာအလိုက္ခြဲျခား
ကာျမိဳ႕ရြာတည္ေထာင္ေပးသည္။(ကမန္ေလး
သည္ေတာ္တို႕ကိုနယ္ႏွင္ဒဏ္ေပးသည္ဟု
လည္းဆိုၾကသည္)ထို႕သို႕ကိုးကြယ္ရာဘာသာအ
လုိုက္ခြဲျခားကာေနရာသတ္မွတ္ေပးလိုက္
ျခင္းေၾကာင့္သာအစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ေသာ
ကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ားစုမိကာသီးျခားေက်းရြာမ်ား
ႏွင့္ေနထိုင္ကာကမန္လူမ်ိဳးမ်ား
အျဖစ္သို႕ေျပာင္းလဲလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ရွရွွဴဂ်ာမင္းသားအရႈတ္ေတာ္ပံု

ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႕၏သမိုင္းကိုေရးမည္ဆိုလွ်င္ရွာရွဴဂ်ာမင္းသား
ႏွင့္ပတ္သက္၍မပါမျဖစ္ေပ။။၁၉၃၅၀န္းက်င္ကရွာဂ်ီဟန္ဟူေသာ
ဘုရင္တစ္ပါးသည္အိႏၵိယျပည္ၾကီးကိုအုပ္စိုးေတာ္မူသည္။၁၆၅၇တြင္
ဘုရင္ၾကီးသည္အလြန္နာမက်န္းျဖစ္သည္။ထိုအခ်ိန္တြင္
သားေတာ္မ်ားနန္းလုၾကရာဒုတိယသားေတာ္ျဖစ္သည္ရွာရွဴဂ်ာမင္းသား
အေရးနိမ့္သည္။ထိိုစဥ္ကရခိုင္ျပည္ကိုအုပ္စိုးေသာစႏၵသုဓိမၼရာဇာဘုရင္
ထံၾကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ေနာက္လိုက္အင္အား၂၀၀(အခ်ိဳ႕ရာဇ၀င္မ်ားက
၃၀၀ဟုေဖာ္ျပသည္)ျဖင့္ခိုလံႈလာသည္။ရခိုင္ဘုရင္ကလည္း၀မ္းပမ္းသ
သာၾကိဳဆိုသည္။ရွာရွဴဂ်ာကရာသီဥတုသာလွ်င္မကၠာသို႕သြားေရာက္
လိုေၾကာင္း၊ထို႕ေနာက္တူရကီသို႕မဟုတ္ပါရွားတြင္အေျခခ်ေနထိုင္ရင္
စိတ္ကူးကာရခိုင္ဘုရင္ထံသို႕ေမတၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုသည္။ရခိုင္ဘုရင္
ကလည္းရြက္ေလွမ်ားစီစဥ္ေပးပါမည္ဟုကတိျပဳသည္ဟုဆိုသည္။ထို
သို႕ခိုလႈံပီးအခိ်န္တစ္လၾကာ(တခ်ိဳ႕ရာဇ၀င္မ်ားကရွစ္လဟုဆိုသည္)
ရာသီဥတုသာယာေသာ္လည္းမကၠာသို႕ပို႕ေဆာင္ေပးေရးကို
ရခိုင္ဘုရင္ကမသိက်ိဳးကြ်န္ျပဳကာေနသည္။ထို႕အျပင္ရခိုင္ဘု
ရင္ကရွာရႈဂ်ာ၏သမီးေတာ္ကိုတက္မက္ျမတ္နိုးမိသည္။ထိုအ
ခ်င္းအရာကို၄င္းဘုရင္ကိုဆိုင္စပ္ဆိုခဲ့ေသာ
'မဂိုမင္းသမီးအလွဘြဲ႕ကဗ်ာ'ကိုေထာက္
ဆ၍သိနိုင္သည္။ရခိုင္ဘုရင္ကရွာရွဴဂ်ာထံသမီးေတာ္ကိုဆက္သရန္
ေတာင္းဆိုသည္။ထိုအခ်င္းအရာေၾကာင့္ဧည့္သည္အိမ္ရွင္
တို႕မေျပမလည္ျဖစ္ၾကသည္။ရခိုင္ဘုရင္ကသမီးေတာ္ကိုဆက္သမွ
သာမကၠာသို႕သြားရန္အကူအညီေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္းရာဇသံေပး
သည္ဟုလည္းအခ်ိဳ႕အဆိုမ်ားကဆိုၾကသည္။အဆိုအမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပား
ေသာ္လည္းထိုကိစၥေၾကာင့္ျပသနာစသည္ခဲ့သည္မွာျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိ
သည္။ထို႕ေနာက္ရွာရွဴဂ်ာကရခိုင္ျပည္ရွိမဟာမဒင္ဘာသာ၀င္မ်ား
ကိုစည္းရံုးကာရခိုင္ဘုရင္အားေတာ္လွန္ပုန္ကန္ရန္ၾကိဳးပမ္းေတာ့
သည္။မပုန္ကန္မွီအလွ်င္ရခိုင္ဘုရင္နားေတာ္သို႕သတင္းေပါက္
ၾကားကာရွာရွဴဂ်ာႏွင့္
မိသားစုမ်ားေနာက္လိုက္မ်ားအမ်ားအျပားကြက္မ်က္ခံရသည္။ကမန္
တိုင္းရင္းသားတို႕ႏွင့္ပတ္သက္ေသာနားလည္မႈလြဲ
မႈမ်ားကထိုအခ်ိန္မွစသည္။တခ်ိဳ႕ရာဇ၀င္ဆရာမ်ားကရွာရွဴဂ်ာေနာက္
လိုက္အၾကြင္းအက်န္မ်ားကိုကမန္ေလးျမွားကို
ကိုင္ေစပီးသစၥာေရတိုက္ကာ
အမႈေတာ္ထမ္းေစသည္(ရခိုင္ရာဇ၀င္သစ္က်မ္း)။ထိုေနာက္လိုက္မ်ားမွ
စတင္၍ကမန္လူမ်ိဳးဟူ၍ဆင္းသက္လာသည္။ရွာရွဴဂ်ာေနာက္လိုက္
မ်ားသည္မဂိုအဖဂန္ေၾကးစားမ်ားျဖစ္သျဖင့္ကမန္
လူမ်ိဳးမ်ားသည္အဖဂန္မဂိုအႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
(Histroy of Burma GE Harvey)
ထိုကဲ့သိုေသာအထက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုအေပၚယံရွိလွ်င္မွန္
သေယာင္ရွိေသာ္လည္းေစ့ေစ့စပ္စပ္ၾကည့္လွ်င့္ေအာက္ပါအတိုင္း
ေတြ႕ရေပမည္။

ရွာရွဴဂ်ာမင္းသားခိုလံႈလာသည္မွာ၁၆၆၀၀န္းက်င္ျဖစ္ေသာ္လည္း
ရခိုင္ဘုရင္ထံတြင္ကမန္ေလးသည္ေတာ္တပ္အျဖစ္ေတြ႕ရွိရသည္
မွာငႏွလံုးမင္း(၁၂၃၄-၄၇)ကတည္းက
စသည္။(ယင္းအခ်ိန္မတိုင္မီကတည္းကျဖစ္နိင္ေျခရွိသည္။ထိုစဥ္
ကကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ားသည္အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ေန
ပီျဖစ္ေၾကာင္းအေထာက္အထားမရွိေသး)

မင္းဘာၾကီး(၁၅၃၁-၅၃)လက္ထက္တြင္ပါရွန္မွအစၥလာမ္သာသ
နာျပဳမ်ားေၾကာင့္သာရခိုင္မင္းေနျပည္ေတာ္တြင္အစၥလာမ္ဘာသာ
ကိုးကြယ္မႈစတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
(ရခိုင္မဟာရဇ၀င္ၾကီး-ဦးသာထြန္းေအာင္)

သီရိသုဓမၼရာဇာ(၁၆၂၂-၃၈)တြင္ဘုရင္ေလးသည္ေတာ္မဟာမ
ဒင္ဘာသာ၀င္မ်ားကိုလြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ခြင့္ေပးထားသည္။
(ရခိုင္ရာဇ၀င္-ဦးေအာင္သာဦး)

ရွာရွဴဂ်ာမင္းသား၏ေနာက္လိုက္မ်ားမွာ၃၀၀၀န္းက်င္ထက္မ
ပိုေပ။ပုန္ကန္စဥ္ကလည္းအမ်ားအျပားအသက္ခံခဲ့ရျပီးျဖစ္သည္။
ထိုစဥ္ကကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ား၏အင္အား
မ်ားအနည္းဆံုးငါးေသာင္းမွခုႏွစ္ေသာင္းထိရွိနိုင္ေၾကာင္းကို
မင္းဘာၾကီးဘဂၤလာကိုစစ္ခ်ိီတက္ရာတြင္ပါ၀င္ေသာကမန္တပ္
သားအင္အားကိုမွန္းဆ၍သိႏုိင္သည္။ထိုစစ္သည္မ်ား၏မွီခိုသူ
မ်ားကိုပါထည့္သြင္းခန္႕မွန္းလွ်င္ကမန္မိသာစုအင္အားသည္
၂သိန္းအထိရွိေနနိုင္သည္။

ရွာရွဴဂ်ာ၏အနည္းအပါးေသာေနာက္လိုက္မ်ားကိုကမန္ေလး
တပ္တြင္ပူးေပါင္းတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေစခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ကမန္
လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္လာသည္။အစၥလာမ္ကိုးကြယ္မႈအစ
ျပဳသည္ဟုေသာထင္ျမင္ခ်က္မ်ားကိုအထက္ပါအခ်က္မ်ားကို
ေထာက္ရ၍၍ယုတိၱမတန္ေၾကာင္းကိုေတြ႕နိုင္ေပသည္။ကမန္
လူမ်ိဳးမ်ားသည္ရွာရွဴဂ်ာမင္းသားမခိုလံႈလာမီွက
တည္းကပင္တည္ရွိေနျပီးဘာသာကူးေျပာင္းကိုိးကြယ္ေနပီးျဖစ္
သည္မွာဧကန္အမွန္ပင္ျဖစ္ေပးသည္။